Nhai Trì Mở Tiệc

Bên hồ Nhai Trì, tiệc bày từ canh tư.

Sương còn mắc trên mặt nước từng mảng, đèn đồng thả dưới hồ nối nhau thành hai vệt dài. Ba chiếc thuyền lớn buộc đầu voi đuôi phượng, nối bằng cầu nổi, trên thuyền dựng lọng thêu. Lục Triêm bê hòm mực đi qua cầu, giày vải chạm ván nghe tiếng cục cục. Chức thư ký ghi chú phái bộ, nghĩa là được phép mang giấy bút vào tận tư đường mà không ai hỏi.

Kiếp trước ông ngồi sau rèm trúc, cách chiếu này mười bước. Lần này ông đứng giữa hàng tư lễ áo xanh, ôm nghiên mực, nhìn đại diện ba大宗 môn an tọa từng người một.

Chủ tế Bắc Hải Cung, Ngạn Thất, ngồi bên hữu, gần cửa gió để hầu rượu lên trước — cổ lệ chép rằng ai ngồi chỗ ấy là người được nhường lợi trước bàn. Hứa Cô ngồi chếch trên, lọng Lăng Tiêu Các giương cao hơn nửa thước so với hai lọng kia. Ghế chính giữa bỏ trống, chỉ đặt một án thư bày bản thảo hòa ước và ba khay ấn.

Ghế trống là của hoàng triều. Của cái ấn mà kiếp trước chính ông đã dỗ người ta đóng xuống.

Lục Triêm đặt hòm mực cạnh quan thái độ Thái Thanh Tự, lùi lại đúng ba bước — chỗ dành cho người ghi chú. Quan thái độ liếc ông, ngón tay gõ hai nhịp lên thành chén rượu: trẻ người non dạ, chớ đứng lâu ở chiếu này.

Hương lộ thứ nhất vừa tàn, người chấp hành tửu lệnh đứng dậy mời rượu.

— Chậm đã.

Tiếng ông không to. Nhưng tư đường có phép: người giữ văn thư lên tiếng khi tửu lệnh chưa xướng danh hiệu thì mọi người phải nghe, vì sai một chữ trên chiếu thệ là cả tiệc làm lại từ đầu.

Quan thái độ quay lại, giọng nặng nghi hoặc:

— Tửu lệnh này dâng theo hiệu gì?

Người chấp hành tửu lệnh ấp úng:

— Dâng... dâng chúc tuế.

— Trên chiếu này tam vị đều là khách của hội thệ, chưa lập khế, chưa định ngôi chủ khách. — Lục Triêm cúi mình, đều đều như đọc sổ — Chúc tuế là lễ tôi thờ vua. Lệnh không có danh hiệu mà xướng danh hiệu, e vi thệ ngay chén đầu.

Sương trên hồ lạnh thêm một tầng. Ngạn Thất đặt mắt lên người thư sinh áo xanh — mắt kẻ buôn biển quen cân đo:

— Vậy theo ý chú thư sinh, chén này nên xướng thế nào?

— Phạt. Cổ lệ để lại: kẻ đưa lệnh sai danh hiệu trên chiếu thệ, phạt một đấu rượu rồi mới được mời tiếp. Phạt trước, kính sau — chẳng mất thể diện bên nào.

Hứa Cô bật cười khanh khách, kiểu cười của công tử được xem trò hay:

— Bản thảo Nhai Trì chưa mở, các ngươi đã cãi nhau chuyện rót rượu. Ta muốn xem. Phạt đi.

Chén phạt đem ra là chén cổ, lòng khắc chữ "thệ", đáy nông mà rộng, chứa trọn một đấu. Người chấp hành tửu lệnh uống đỏ bừng mang tai, ho sặc giữa chiếu. Lục Triêm đợi xong mới nghiêng mình:

— Nay đã vãn. Xin tam vị đại nhân cho người ghi chú hỏi một câu, ghi đủ vào biên sự: hòa ước phân linh mạch sẽ khiến dân ba châu ven Vong Xuyên dời khỏi ruộng cũ, mà bản thảo không chép lý do. Không có lý do, sử thần không biết nên ghi hai chữ "an dân" hay hai chữ "dời dân".

Chiều gió đổi hẳn. Ngạn Thất ngả người về phía trước, kẻ chỉ dừng lại ở hợp đồng có lợi ngay trước mắt. Hứa Cô nhíu mày — bốn chữ "ba châu ven Vong Xuyên" đúng là vùng đất tin đồn mấy hôm trước nói đã cắt riêng cho Lăng Tiêu Các. Cậu ta quay sang người ghi chú, lần đầu tiên nhìn thẳng mặt ông thay vì nhìn qua rèm:

— Chú thư sinh. Ai bảo chú rằng dân ba châu ấy sẽ bị dời?

— Không ai bảo. Bản thảo tự nói. — Lục Triêm giơ tập sao lục lên quá đầu, đúng thể lệ dâng văn thư — Dòng tư trang hai: định cư dân trong vùng vào khu tập trung. Chữ "tập trung" đứng cạnh chữ "linh mạch bắc dẫn", cùng một trang.

Cả chiếu tiệc im bặt. Thái Thanh Tự vốn giữ chính thống nghi lễ là kẻ không chịu nổi hai chữ đặt cạnh nhau như vậy — quan thái độ đứng dậy, xin xem nguyên bản.

Nhưng người mở miệng trước lại là Ngạn Thất, vẫn cái kiểu hỏi giá:

— Dời dân. Vậy đất đã dời trả cho ai? Chỗ ấy ghi "linh mạch bắc dẫn". Ai dẫn, tiêu ở đâu?

Không ai dạy lão câu đó. Lão tự suy ra. Lục Triêm chỉ việc đẩy tiếp:

— Bệ hạ có thánh chỉ ban cho thần dân trong vùng giữ quyền tự canh tác. Thần xin sao lục điều khoản ấy sang phụ bản.

Ông mở hòm mực, rút ra tờ giấy xếp tư, nét mực ngoài lề còn mới: "dân trong vùng giữ quyền tự canh tác". Trang phụ bản ấy lẽ ra nằm trong kho văn thư phái bộ, và nơi duy nhất có người mượn được chìa khóa là bàn của chưởng sự hậu cần.

Sống lưng nóng ran. Cuối tư đường, Thẩm Quyết ôm sổ nghi trượng, mắt nhìn thẳng về phía trước như thể tờ giấy kia tự bay ra khỏi tay người khác.

Quan thái độ chụp lấy phụ bản, đối nguyên bản với dòng tư trang hai, mặt tái dần:

— Lý giải đâu? Ai duyệt bản thảo này?

— Thưa, tế tửu học quán Thanh Lan.

Bốn chữ nhẹ như gió. Trần Trọng Dung đứng ở mép chiếu, áo thầy đồ xám tro, tay chắp sau lưng, mỉm cười hiền hậu đúng điệu bốn năm nay. Ông ta cất tiếng, chưa bao giờ lớn tiếng:

— Chư vị bớt giận. Văn thư của phàm nhân, thiếu chỗ nào sửa chỗ ấy. Học quán nguyện chép lại bổ sung lý do, giữ nguyên đại thể...

— Đại thể là gom dân một chỗ, bỏ trống ruộng đồng. — Lục Triêm cúi đầu, lễ phép đến từng đốt ngón tay — Sinh khí của vạn linh tụ về đâu, thưa tôn sư?

Tế tửu nhìn học trò. Ánh mắt vẫn ấm như những buổi giảng kinh dưới giàn mướp. Và trong hơi ấm ấy, Lục Triêm thấy rõ điều mình ngờ suốt ba đêm: kẻ dọn đường cho cỗ trận cổ suốt hai kiếp chưa từng là大宗 môn nào. Là người dạy ông viết nét chữ đầu tiên. Người soạn sẵn mẫu chữ ký "quân sư họ Lục". Người tiến cử ông cầm bút hôm nay.

— Con giỏi. — Trần Trọng Dung nói khẽ vỏn vẹn hai chữ, rồi quay sang chủ tọa — Xin hội đồng tạm nghị, cho phép khâm thiên giám hiệu định nghi trượng, e có kẻ tiếm lễ làm loạn yến.

Hiệu định nghi trượng. Nghĩa là đuổi hết người không chân danh khỏi chiếu, trước khi kịp mở miệng lần nữa. Hứa Cô định lên tiếng — cậu ta còn đang tính món nợ thể diện bên chiếu trúc — thì vị quan bào chàm đội mũ thiên quan ngồi sau án thư bất động nãy giờ bỗng đứng dậy.

Ông ta không nhìn Trần Trọng Dung, không nhìn tam tông, chỉ nhìn thẳng vào Lục Triêm, tay trái rút bảo kiếm chuôi bạc khỏi giá. Lưỡi kiếm rít qua không khí, chỉ ngang cằm thư sinh. Cả đại điện quay phắt lại.

— Bổn quan coi lịch pháp ba mươi năm, chưa từng thấy ai hỏi câu ấy bằng ngữ khí ấy.

Giọng trưởng tư lệnh trầm như đá chặn cửa sông:

— Ngươi không phải người thời này.