Ký Ức Rỉ Sét

Ba ngày trước hội thề, Lục Triêm đứng ở bến sông Đông từ canh năm.

Kiếp trước, đoàn sứ Bắc Hải Cung trình diện muộn nửa ngày vì xe lễ sa lầy ở bến cũ — ông đã chứng kiến cảnh ấy từ hành lang công đường, nghe rõ viên dịch quan bẩm lại từng chữ. Bến cũ chắn lối vào Nhai Trì. Chỉ cần chặn được một khoảnh khắc, dâng lên chiếc hộp tre đựng kiến nghị viết đúng thể lệ cống vật, ông sẽ có chỗ bên bàn nghị sự sớm hơn dự tính ba ngày.

Mặt trời lên tới ngọn tre thì dòng người ngựa hiện ra. Không phải bến cũ.

Chúng đi bờ bắc, men con đê mới đắp — con đê kiếp trước ông chưa từng thấy ai nhắc tới, bởi lúc ấy nó còn chưa tồn tại. Lục Triêm bước khỏi hàng cây, hai tay giơ cao chiếc hộp tre theo đúng nghi thức xin yết kiến.

Ông chỉ kịp nhìn thấy thớ gỗ trên càng xe đầu tiên.

Còn cách xa mấy trượng, mũi giáo đã kề cổ ông. Viên hộ pháp của Bắc Hải Cung không hỏi một lời, ánh mắt hắn chỉ nói gọn: phàm nhân chặn đường sứ đoàn, xử trước, tấu sau. Máu đọng trong cổ họng ông lạnh ngắt. Ông vẫn giữ nguyên thế hai tay nâng hộp, không quỳ, không lùi, đọc nhanh như kẻ soát lại văn thư trước khi bị phán quyết.

"Thư sinh học quán Thanh Lan," ông cất tiếng, cố cho giọng đừng non quá tuổi mười bảy, "sung chức thư ký ghi chú phái bộ Hội Thề Nhai Trì, có kiến nghị về thể lệ nghinh tân dâng chủ tế quý cung. Hộ pháp đại nhân muốn giết người thì giết, nhưng cái xác này mang chức danh do công đường tạm đóng dấu. Quý cung sắp vào thành dự thệ — mang tiếng giết sứ thần trên đường tiến kinh, liệu có đáng?"

Lời bịa. Ông chỉ có chỗ dự thính bên tả, chưa ai phong ông hai chữ "sứ thần". Nhưng kẻ cầm giáo là dân võ, không thuộc phép tắc văn ban.

Giáo hạ xuống nửa thước.

"Mở hộp."

Ông mở. Kiến nghị nằm gọn gang, giấy trắng mực đen, không một chữ phạm húy. Tên chủ tế Bắc Hải Cung — Ngạn Thất — được ông gọi đúng là "chủ tế quý cung", không phải "sứ giả". Người thực dụng ghét bị coi là kẻ đưa thư.

Viên hộ pháp nhìn tờ giấy hồi lâu, rồi nhìn ông, ánh mắt đổi hẳn: từ côn trùng sang cờ gian bạc lận.

"Chủ tế không tiếp khách dọc đường." Hắn ghìm giáo vào tay, quay xe đi. "Về thành, qua hậu trạm mà hỏi."

Đoàn người ngựa cuốn bụi. Chiếc xe thứ hai cán vệt ngang chỗ ông đứng, bùn bắn ngập gấu áo. Lục Triêm đứng đó rất lâu, tay vẫn nâng hộp. Bên trong, ông đếm lại từng nước đi của mình bằng giọng của kẻ lục lại án ngữ: sai một bước, cả ván cờ mất thế. Kiếp trước, ông chưa từng đứng sai chỗ đến thế.

Không phải ký ức nói dối. Là ký ức hết hạn. Từ giây phút ông kéo Hứa Cô ra sau rèm trúc chất vấn niên hiệu, dòng sông đã rẽ sang lòng khác. Ông vừa đặt cược cả mạng vào một đáp án cũ, và suýt nữa thì chết vì đáp án ấy.

---

Chiều, nhà kho sau miếu.

Thẩm Quyết ngồi trên đống củi, tay áo phủi đi phủi lại — tro vẫn dính trong nếp vải. Cậu ta ném cho ông một mảnh giấy ghi chép của hậu trạm: danh sách sứ đoàn Bắc Hải Cung, lối đi bờ bắc, giờ trình diện. Tất cả đều trái ngược những gì Lục Triêm đã quả quyết sáng nay.

"Ta đã chờ xem cậu sai chỗ nào," Thẩm Quyết nói. "Chờ từ trưa tới giờ."

"Sai nhiều lắm." Lục Triêm ngồi xuống bậc cửa, lưng dựa cột. "Một nửa những gì ta nói với cậu, hôm nay đã sai."

"Vậy nửa kia?"

"Nửa kia cũng sẽ sai. Chỉ là chưa tới lượt."

Thẩm Quyết bật cười, tiếng cười ngắn và khô. "Người ta thờ cậu như thờ thần toán. Còn ta ngồi đây dò từng chữ cậu viết ra để xem đâu là thật." Cậu ta nghiêng người, giọng thấp xuống. "Nói cho ta một lần. Cậu lấy những chuyện ấy từ đâu? Giấc mộng? Bùa thuốc? Hay có kẻ nào đang thổi tai cậu?"

Lục Triêm nhìn đám tro trong nếp tay áo bạn mình. Bốn năm chép chung một bản thảo, cậu ta biết rõ nét chữ của ông hơn bất kỳ ai — trừ chính ông ở kiếp trước.

"Có người kể cho ta nghe kết cục," ông nói từng chữ, "kẻ kể ấy đã chết ba mươi năm rồi. Ta nhớ được bao nhiêu thì dùng bấy nhiêu. Hôm nay cậu thấy đấy — thứ đó cũng mục."

Ông không nói thêm một lời nào quá thế. Đấy là lần đầu tiên trong hai kiếp ông nói dối ít nhất có thể.

Thẩm Quyết im lặng một lúc lâu. Rồi cậu ta đứng dậy, phủi áo, tránh tay ông khi ông định giữ lại.

"Ta rút." Cậu ta nói, không nhìn ông. "Ta giữ chức chưởng sự hậu cần, mỗi ngày phát lương cho ba phái bộ, sống yên ổn tới ngày hội tan. Cậu chơi ván cờ của cậu, nhưng đừng đặt quân ta lên bàn nữa. Một thích khách chặn đường sứ đoàn — nội đêm nay thôi, hậu trạm sẽ tra ra người học quán Thanh Lan họ Lục. Đến lúc đó, ai chứa chấp cậu, người đó chết thay."

"Tro của cậu—"

"Nửa lá thư này," Thẩm Quyết vỗ vỗ tay áo, "là bảo bối duy nhất ta giữ từ cậu. Ta sẽ không nộp. Cũng sẽ không đốt nốt. Để dành cho ngày cậu thua sạch."

Cánh cửa kho khép. then cài từ ngoài. Lục Triêm ngồi lại trong tối, nghe tiếng bước chân bạn mình xa dần trên sân gạch — mỗi nhịp thẳng, dứt khoát, không ngoái. Kiếp trước, cũng đôi chân ấy rảo tới công đường nhận ấn tín Hòa Ước Vong Xuyên sau ông đúng một canh bút.

---

Canh ba, đèn dầu cháy bấc nhỏ.

Lục Triêm trải giấy, viết tên các biến cố xuống bốn góc: xe lễ gãy trục lệch khúc cua; quốc thư sai niên hiệu lọt tới Bắc Hải Cung; sứ đoàn đổi lối bờ bắc; Thẩm Quyết được tiến cử chưởng sự hậu cần — cái chức kiếp trước thuộc về người khác.

Ông kẻ đường nối chúng, kiểu vẫn hay làm khi soạn biên bản nghị sự: tìm mẫu số, tìm chữ ký. Ba biến cố đầu là trời lệch, không ai đẩy được. Nhưng biến cố cuối là người đẩy. Ai đó dọn ghế cho bạn ông ngồi, ngay cạnh xấp bản thảo linh mạch. Ai đó đưa tận tay ông chữ ký mẫu "quân sư họ Lục" trước khi ông kịp xin.

Tất cả những kẻ biết trước vị trí của quân cờ đều ngồi cùng một nha môn: khâm thiên giám — nơi giữ lịch pháp, nghi thức, và sử bút của triều đình.

Bút ông dừng giữa chừng. Một ý nghĩ cũ ông chưa từng dám nghĩ ở cả hai kiếp, giờ tự nó hiện ra vì thiếu đất trốn: hòa ước phân linh mạch có gì mà một cơ quan giữ lịch pháp phải đích thân xếp người? Ông đọc lại điều khoản di dân định cư — dòng tư trang hai mà chính tay ông chép hộ thầy — và lần này không thấy kế hoạch an dân. Ông thấy sổ điền khẩu. Dồn dân một vùng về tập trung, rồi bỏ trống ruộng đồng, đời nào giống dựng nghiệp, đời nào giống gom sinh khí của vạn linh về một chỗ để nuôi trận nhãn. Vùng đất ấy sẽ trở thành Vong Xuyên Trận, và dưới đáy Nhai Trì, nếu lời đồn trong sử cùn của ông còn đúng, là cửa một cỗ trận cổ chờ người gõ.

Hóa ra kiếp trước ông không ký một hòa ước. Ông ký một bản thiết kế tế đàn.

Trên phiến ngọc truyền tin lạ hoắc vừa xuất hiện trong tay áo — không biết ai nhét vào từ lúc nào — một dòng chữ nổi dần lên như mực viết dưới nước:

"Tiền bối dạy giỏi. Nhưng lần này, đừng chặn đường bờ bắc nữa."

Lục Triêm bóp chặt phiến ngọc. Kẻ duy nhất trên đời xưng hai chữ ấy với ông, vị sử quan già hay đứng hầu sau điện, đã chết được ba mươi năm.