Hành lang mượn mệnh

"Muốn mua đan thì quỳ. Quỳ xong, nói rõ trong nhà có ai sắp chết."

Người tiểu đồng áo xám chắn ngang bậc thềm, tay cầm cái trống con, giọng rành rọt như đọc thuộc lòng. Tĩnh Xuyên xếp vào cuối hàng. Đã nửa canh giờ, hàng người dài ngoằng quanh chân núi, mùi nhang khói quyện với mùi thuốc lào và mồ hôi người đói. Có bà mẹ bế đứa trẻ gầy trơ xương. Có lão ông chống gậy tre, cứ năm bước lại phải dừng mà thở.

Tiệm đan không bày bảng hiệu. Chỉ một cánh cửa son, trên mái treo cột tiêu đồng nhỏ bằng ngón tay — vật trấn lôi thu nhỏ, kẻ đến cầu ai cũng cúi đầu lạy một cái trước khi bước qua ngưỡng.

"Ba mươi viên mỗi ngày." Tiểu đồng gõ trống. "Hết số thì về. Ai chen lấn, vĩnh viễn không được vào nữa."

Một gã áo chàm xen ngang bị hai người khiêng đòn gánh đẩy ngược ra. Gã quỳ sụp xuống vái lia lịa: "Mẹ ta còn ba ngày! Ba ngày thôi!"

Tiểu đồng không nhìn. Lão chỉ nghiêng người, hạ giọng vừa đủ cho Tĩnh Xuyên nghe: "Phúc duyên của ngươi mỏng rồi, đại ca. Lần sau mang lễ khác."

Phúc duyên. Lại hai chữ ấy. Đêm qua ở miếu hoang, hắn đã hỏi mười người bán rong, cả mười đều trả lời bằng hai chữ đó, không ai biết giá thật là gì. Hôm nay hắn định tự mình bước vào xem.

Trong túi áo, tấm lệnh bài chấp pháp được bọc ba lớp yểm phù, ép sát ngực. Hắn giả làm thương khách họ Lâm, từ phủ dưới xuôi lên, xin một viên đan cứu mẫu thân đang hấp hối. Lời dối trá đặt lên môi nặng hơn hắn tưởng.

Đến lượt hắn. Bên trong tối om, hương trầm đặc quánh đến mức ngửi lâu là chóng mặt. Sau bức trướng sa màu khói là một bóng người ngồi tựa án, chỉ thấy rõ chòm râu bạc và hai bàn tay đan vào nhau, rất tĩnh.

"Lâm đạo hữu." Bóng người lên tiếng, ôn hòa như thầy lang hỏi bệnh lâu năm. "Mẫu thân ngươi bao nhiêu tuổi?"

"Tám mươi tư."

"Già rồi." Lão khẽ thở dài, và tiếng thở dài ấy mới thật, khiến Tĩnh Xuyên suýt đáp lời bằng nỗi chua xót của chính mình. "Ngươi muốn lão sống thêm bao lâu?"

"Xin ngài dạy."

"Ta không dạy ai cả." Bàn tay sau trướng ngửa lên, một động tác mở rộng rất phóng khoáng. "Thuận mệnh thì sống, nghịch mệnh cũng là sống, đường nào ta chẳng đi qua rồi. Chỉ e ngươi chưa nghĩ thông: nếu tám mươi tư năm của lão nhân đổi thành tám mươi tư năm của kẻ khác, ngươi có chịu đổi không?"

Tĩnh Xuyên lặng đi một nhịp. Thói quen chấp pháp nổi lên: người này trả lời bằng câu hỏi, luôn lật lại thế bị hỏi.

"Vậy phúc duyên là gì?" Hắn hỏi lại.

Sau bức trướng, hình như lão cười. "Ngươi là người thứ nhất trong ba hôm nay hỏi ta câu đó. Thường người ta chỉ quỳ và xin." Một viên đan được đẩy tới trên mặt khay đồng, nâu sẫm, to bằng hạt nhãn, mùi thơm thanh mát lẫn vị đăng đắng. "Một viên. Về sắc với ba phần nước. Ai uống, người đó tự hiểu."

Hắn cầm viên đan. Vỏ đan ấm, ấm bất thường, như vừa nằm trong tay một người khác.

Sẹo thiên lôi trên cổ tay hắn nhói lên.

Qua khỏi cổng, hắn không xuống núi. Hắn vòng ra sau tường rào, nấp dưới tán cây hòe già đối diện lối thoát nước sau đan phòng.

Giữa trưa, một cỗ kiệu khiêng bà lão tới. Dân xung quanh xì xào nhận ra: bà Thẩm xóm tây, người sắp xuống huyệt bỗng hồi xuân, tin đồn lan khắp chợ từ tháng trước. Bà Thẩm được đỡ xuống, tóc bạc, mắt đục, nhưng tay vịn vai cháu còn vững.

Chính tiểu đồng áo xám bưng thang thuốc ra. Không có đan. Chỉ một bát nước chè nóng, bà lão uống giữa sân, trước mặt trăm người.

Rồi chuyện xảy ra chậm rãi đến mức tàn nhẫn. Đứng xa, Tĩnh Xuyên không thấy phép màu. Hắn chỉ thấy bà Thẩm ngồi xuống ghế, vuốt ngực, và mái tóc bạc buông sau lưng sậm dần, chỗ gần gáy loang đậm như mực pha loãng thấm trên giấy. Tiếng dân chúng quanh sân vang lên trước cả tiếng kêu của chính bà: "Hoàng ơi! Tóc bà ấy kìa!"

Bà lão quay phắt lại, hai tay ôm đầu, cười. Nụ cười của người tám mươi chín tuổi mà hàm răng còn nguyên vẹn.

Tĩnh Xuyên lùi sâu vào bóng cây. Tay hắn lạnh ngắt. Quy củ tiệm đan, linh mạch khô, sẹo thiên lôi ngứa ran suốt hai đêm — tất cả dồn lại thành một câu hỏi không ai dám hỏi giữa đám đông đang quỳ lạy kia: bà ấy trẻ lại, vậy ai già đi?

Chiều xuống, hắn áp tai vào phiến đá cạnh miệng cống sau viện. Trong đá có âm thanh: khe khẽ, đều đặn, như ai hút nước qua cọng rơm.

Hắn đợi đến canh ba. Con chó đen giữ viện đuổi theo hắn hai vòng rồi bỗng bỏ dở, chạy vụt về phía chuồng, sủa ăng ẳng dữ dội. Lợi dụng lúc tiểu đồng áo xám cầm đèn ra soi, hắn trượt người qua ô cửa thư các bỏ ngỏ — căn phòng hậu viện cất sách vở đan phương, then hỏng, hắn đã để ý từ chiều.

Trong thư các không có đèn. Hắn không đốt hỏa phù. Ngồi trên bệ cửa, hắn dùng thần thức chấp pháp quét từng ngăn, tìm vật có linh tính. Ngăn thứ bảy phản hồi: một hộp ngọc lạnh, bên trong xếp ngay ngắn mấy chục tấm ngọc giản ghi sổ.

Hắn rút tấm ngoài cùng, đưa sát mắt. Chữ khắc li ti, chia hai cột.

Cột trái đề "Ân": tên người nhận đan, ngày nhận, số viên. Có tên Thẩm thị, xóm tây, ba viên, ngày mùng sáu tháng này.

Cột phải đề "Ứng": tên, tuổi, bệnh mà hóa. Đối ứng từng dòng. Tên Thẩm thị đi kèm một cái tên khác: Lý thị, thôn Hạ, bảy mươi mốt tuổi, mất đêm mùng bảy.

Tĩnh Xuyên khắc tên Lý thị vào trí nhớ, rút tấm thứ hai. Rồi tấm thứ ba. Mỗi một dòng cho đều có một dòng lấy, khít nhau như hai mặt của đồng tiền. Tấm cuối cùng hắn mở ra với bàn tay run — cột "Ân" dày đặc tên người, còn cột "Ứng" đã viết kín tới tận mép ngọc giản, nét chữ non hơn, như thể người ghi cũng không kịp tay.

Ngoài hiên, bước chân nhẹ. Cửa bật mở. Tiểu đồng áo xám đứng đó, đèn soi thẳng mặt hắn.

Không ai hô hoán. Tiểu đồng nhìn hộp ngọc giản mở tung trên tay hắn, nhìn viên đan lộ ra nơi túi áo hắn, rồi rất nhanh, lão tắt ngọn đèn.

"Ngài ấy chưa từng uống đan của ngài ấy bán." Lão thì thầm trong tối, giọng gấp gáp của đứa trẻ sợ hãi. "Ngươi đi đi. Trước khi lão đổi ý."