Tam vấn

Sáng ngày thứ hai, Tần Vãn thức dậy với một chiếc răng lung lay.

Hắn ngậm nước suối súc miệng, nhổ ra, thấy trong lòng bàn tay có vệt hồng. Không phải máu nướu non của kẻ mới tập võ. Là răng của người già lung lay khỏi lợi, đúng cái răng hàm hắn vẫn dùng để nhai nửa phần khô rang mỗi bữa. Hắn lấy lưỡi đẩy nhẹ, nó nghiêng theo, ngoan ngoãn như sắp rơi.

Ngọc giản đặt trên bệ đá, mặt chữ hôm qua còn bốn mươi năm, nay vẫn bốn mươi năm. Con số ấy không nhúc nhích, nhưng hắn hiểu nó đang đòi nợ theo cách khác: bằng tóc bạc, bằng răng, bằng những đêm ba canh nằm nghe tim mình đập chỗ lẽn chỗn.

Luyện Khí tầng chín. Vẫn là tầng chín. Nửa khắc quán quan hôm qua chỉ khoan cho hắn thấy đường, chứ không dời hắn đi đâu cả. Muốn qua ngưỡng thì phải hỏi tiếp; đã hỏi tiếp thì phải trả tiếp. Hắn ngồi trước lò than nguội rất lâu, cuốn sổ tay mở trên đầu gối, trang cuối ghi nợ đan dược bảy năm chưa ai đòi. Hắn viết thêm một dòng, nét chữ đều và nhỏ: "Một câu hỏi, mười năm." Viết xong mới nhận ra, đây là món nợ duy nhất trong đời hắn mà chủ nợ chịu ra mặt, nói rõ giá ngay từ đầu. Chủ nợ đáng sợ ở chỗ đó hơn bọn cho vay dưới chân núi.

Câu thứ hai, hắn nghĩ suốt buổi sáng, rốt cuộc chỉ hỏi một câu tưởng chừng trẻ con. Hắn xếp bằng, nâng ngọc giản ngang trán, hỏi vào khoảng không trước mi tâm:

"Đường vào cửa lớn tu hành, ngưỡng cửa nằm ở đâu?"

Lần này không có sét. Trong chùa bỗng im bặt, tiếng gió lách qua hoành môn cũng tắt. Rồi kinh mạch toàn thân cùng lúc mở ra — không phải nửa khắc, chỉ ba nhịp thở — linh khí từ đất đá, từ lá tùng, từ hơi nước đọng trên mái rơm ùa vào, cuồn cuộn chui qua cổ họng hắn như nước qua cống hẹp. Bảy năm tích trữ trong huyệt chôn không thông, cộng với nửa khắc khoan đường hôm qua, tất cả dồn lại một chỗ. Dưới đan điền, chỗ trống huếch bấy lâu, kết thành một đốt trúc non.

Trúc Cơ.

Tần Vãn mở mắt, trời đã xế chiều. Mồ hôi trên lưng áo lạnh ngắt. Hắn đưa tay vuốt tóc, một mảng nơi thái dương trắng hẳn, lan lên tận đỉnh. Móng tay cái bên trái nứt một đường dài, rỉ chút máu tươi. Và khi hắn cười — chính hắn cũng không hiểu vì sao muốn cười — cái răng lung lay rơi ra giữa môi.

Trong lòng bàn tay lấm tấm mồ hôi: một chiếc răng nguyên vẹn, chân đen sì.

Ngọc giản hiện chữ mới, nét đều đặn như khắc bia:

"Hỏi lần thứ hai: đã đáp. Thu đủ mười năm. Còn ba mươi năm."

Ba mươi năm. Hai mươi lăm tuổi, Trúc Cơ sơ kỳ, thọ nguyên của một lão giả sắp lục tuần. Hắn ngồi lặng rất lâu trước con số ấy, rồi cất chiếc răng vào cuốn sổ tay, kẹp giữa trang nợ. Làm xong việc chẳng để làm gì đó, hắn xuống núi.

Chuyện này phải tra điển tịch. Ở Thanh Đô tông, sách vở ngoại môn cất tại Luyện Khí các, và vị chấp sự trực sảnh họ Ngụy từng bị đẩy xuống biên hộ vì cái tội hay hỏi. Tần Vãn trình rất khéo: trong lúc quét chùa nhặt được một phiến ngọc cũ, nghi là pháp vật truyền lại từ đời trước, xin tra xem là phép gì. Ông ta sai người mở mục "kỳ pháp vị biên". Chờ khoảng nửa nén hương, một thư lại trẻ ôm ra chồng điển tịch bụi bay mù, tìm đúng trang, giọng đọc vang lên rồi nghẹn dần:

"…có phép tên Vấn Đạo, mượn lời hỏi dẫn thiên địa quán quan, người hỏi trong đêm thành tài. Trăm năm trước, tông ta từng có ba mươi sáu đệ tử ngoại môn đồng thời đột phá, nội môn duyệt xét, cấp độ danh hết thảy. Sang năm sau, sứ giả kinh sư tới vấn an, khám ra ba mươi sáu kẻ ấy rụng răng, bạc tóc, hình hài như khô mộc — trong vòng ba năm, chết yểu cả ba mươi sáu, không chừa một ai. Phép ấy từ đây xếp vào loại chưa biên hết, cấm truyền, cấm hỏi…"

Sảnh chính im phăng phắc. Vị chấp sự gõ ngón tay lên mặt bàn, nhìn Tần Vãn, ánh mắt đổi hẳn: từ kiểu nhìn kẻ biên hộ sang kiểu nhìn một người sắp chết hoặc vừa gây họa.

"Phiến ngọc đâu?"

Tần Vãn móc ngọc giản ra đặt lên bàn. Ông ta cầm lên, lật đi lật lại, chờ chữ hiện. Mặt ngọc trơ trơ, lạnh như cuội sông.

"Nó chỉ hiện với kẻ đang thiếu nó," Tần Vãn nói.

Ông ta đặt ngọc xuống, đẩy trả, lùi nửa gang tay. "Ngươi cầm đồ này đi khắp tông môn thế nào được. Cất kỹ. Còn chuyện ba mươi sáu người kia—" ông ta ngừng, nuốt phần sau xuống. Sảnh chính có tai mắt, ai cũng biết.

Nhưng Tần Vãn đã kịp đọc nốt phần ông ta nuốt. Ba mươi sáu người ấy chắc cũng từng đứng ở một sảnh đường nào đó, trình ra một phiến ngọc, tin rằng mình may mắn. Điển tịch ghi họ thành tài trong một đêm, ghi luôn họ chết trong ba năm. Chữ "nhưng" nằm giữa hai câu ấy, đằm như dấu triện.

Chiều muộn, hắn lên chánh điện. Đây là lần đầu trong bảy năm hắn bước qua tam quan nội môn ban ngày. Đệ tử qua lại cảm được Trúc Cơ khí tức trên người hắn, có kẻ chắp tay gọi một tiếng sư thúc rồi vội cúi đầu đi — chính tiếng sư thúc ấy làm sống lưng hắn lạnh hơn gió núi.

Đơn xin nhập nội môn dâng lên. Nội môn thu nhận đệ tử ngoại môn có hai lệ: hoặc tới Trúc Cơ trước ba mươi tuổi thì sung khảo hạch tâm tính, hoặc lập công trạng lớn. Lệ thứ nhất, hắn hỏng từ lâu; nay Trúc Cơ ở tuổi hai mươi lăm, tưởng vớt lại được, ai ngờ vị chấp sự tư lễ đọc đơn, gật gù: "Tu vi đủ. Nhưng khảo hạch tâm tính còn để kỳ sau, ba tháng nữa."

"Ba tháng," Tần Vãn nhắc lại. Ba ngày nữa hắn khai tên khỏi tông tịch. Lệnh văn thư phòng đã tuyên, đóng triện đỏ. Trúc Cơ cũng là trục xuất — lệ không sửa vì kẻ phạm lệ vừa mới khá lên.

Người đứng sau bức trướng lụa chậm rãi bước ra. Trưởng lão Liễu Huyền, nổi tiếng trong tông là Im Lặng, nguyên anh sơ kỳ, chính là người ký lệnh trục xuất của hắn ba hôm trước. Ông nhìn hắn. Cái nhìn kéo dài đến mức viên chấp sự tư lễ đứng cạnh không chịu nổi, cáo lui ra ngoài.

"Ngươi hỏi câu thứ mấy rồi?" Liễu Huyền lên tiếng, chỉ một câu.

Tần Vãn dựng gáy. Hắn bẩm: "Hai câu."

Ông lão nhắm mắt một nhịp, rồi mở ra, như vừa cân xong một thứ không đặt lên cân được.

"Biết đủ."

Hai chữ nói xong, ông quay vào sau bức trướng. Viên chấp sự mang đơn trả lại, gấp làm tư, đặt lên bàn: không nhận, không bác, chỉ trả. Tông môn không đuổi người có lỗi; tông môn chỉ không nhận thêm người mắc bệnh.

Đêm ấy Tần Vãn không về chùa. Hắn ngồi ở bậc cuối cùng dưới chân Cửu Tiêu phong, ngẩng đầu đếm thang núi. Một trăm lẻ tám tầng, dựng đứng, nửa trên chìm trong sương, quanh năm không thấy đỉnh. Mười năm trước có người từ trên ấy rơi xuống, phi kiếm gãy, tu vi rớt về Trúc Cơ, rồi tự xin ở lại canh thang, không giải thích nửa lời.

Thẩm sư huynh. Người duy nhất trong tông từng lên tới đó rồi còn sống trở xuống. Người mà mỗi lần gặp hắn ở chợ chân núi đều chỉ nói một câu: "Quét chùa cho sạch."

Muốn hỏi về khế ước, chỉ có thể hỏi người đã ký. Muốn biết sau chữ "nhưng" giấu gì, chỉ có thể hỏi kẻ vừa bước qua ngưỡng rồi bị đá ngược ra. Ba ngày nữa, hắn không còn là đệ tử Thanh Đô. Trước khi bị đuổi, hắn phải tự đi tìm câu trả lời — câu thứ ba, hắn quyết định, sẽ không hỏi trời đất.

Rạng sáng ngày thứ ba, Tần Vãn đặt chân lên tầng thang thứ nhất. Phiến ngọc trong ngực ấm lên, ấm như da người. Sương dày quấn ngang bắp chân, phía trên cao, ở chỗ tầm mắt không với tới, thấp thoáng một bóng người đứng bất động nơi khoảng tầng thứ chín.

Gió luồn qua khe đá, mang theo mùi cháo gạo loãng. Bóng người ấy tay cầm chiếc chổi tre đã mòn nhẵn, cứ đứng đợi, như thể đã trông thấy hắn từ dưới chân núi từ lâu lắm rồi.