Ba phương thuốc nhỏ

Bà Chu ập vào quán thuốc lúc chiếc chai nước giếng cổ còn chưa kịp mở nắp, tay còn đeo găng nhựa chợ cá.

"Chúng nó phá rồi." Bà thở dốc, vứt lên quầy một mớ rễ tranh đứt gãy. "Chợ sớm. Bốn sạp thuốc bị hất đổ, tao kịp xách bị của mình. Tiểu Lâm, hàng của mày còn lại bao nhiêu?"

Triệu An không trả lời ngay. Cậu lật mớ rễ lên nhìn vết cắt: gọn, sắc, dao của người quen việc chứ không phải chân đá. Đêm qua cậu vừa múc nửa chai nước dưới giếng về, và sáng nay kẻ nào đó phá đúng cái chợ nuôi cậu bằng những mẩu rễ như thế này.

"Chúng nó cho người hỏi giá kho của tao ba lần rồi," bà Chu hạ giọng. "Cái chợ này sắp có chủ mới. Chủ mới không cần mụ già bán cỏ."

Bà đẩy sang gói thuốc vụn: hoàng kỳ mọt, cam thảo gãy cuống, phục linh cắt dày như củi. Hàng kém phẩm chất, ba hôm nay bà vẫn hét giá gấp đôi với khách lạ, nhưng dúi kèm trần bì sắc cho bà nội thì chưa lần nào tính tiền.

Triệu An xếp từng thứ ra giấy bản. Trong đầu cậu, ba dòng đang chồng lên nhau.

Dòng thứ nhất: bảy mạch hư trùng nhau trong một buổi bắt mạch — cùng kiểu hư, cùng nặng hơn về đêm. Bệnh thời khí lây từ người sang người không có kiểu ấy.

Dòng thứ hai: cuốn sổ bìa da kẹp tờ giấy trắng cậu vẽ bản đồ suy kiệt — sân lò võ lạnh như mạch người sắp tắt, giếng cổ mất bùa trấn, rễ cỏ tranh vàng một phía hướng tây.

Dòng thứ ba là thứ cậu vừa có đêm qua, khi Trần Thủ đứng gác ngoài cửa tiệm sửa xe cho cậu lục thùng giấy cũ của thầy Tú — ông thầy phong thủy mất đã hai năm, người từng dạy cậu đọc nước. Đáy thùng, một xấp giấy ố vàng liệt kê tám điểm tụ khí dưới Thanh Hà: giếng cổ cuối hẻm, gốc thị trước đình, ao sau miếu, sáu chỗ nữa ghi bằng tên ruộng cũ. Bên cạnh mỗi chỗ, bút tích thầy Tú đều kéo một gạch chéo mảnh — ký hiệu hồi xưa cậu từng được giải thích nghĩa: *khí khẩu đã lấp*. Tám điểm, cả tám gạch chéo. Và bảy điểm nằm trên hoặc sát một trục kéo dài từ giếng cổ về hướng tây bắc.

Đất không cạn. Đất bị rút. Người ta rút có bài bản: chặn tám hơi thở của phố, dồn sinh khí về một chỗ.

"Mày định làm gì với đống củi mục này?" bà Chu chống nạnh hỏi.

"Chữa đất trước," Triệu An đáp. "Đất đỡ thì người đỡ."

Cậu mất cả buổi chiều để phối ba tầng thuốc.

Tầng thứ nhất là thang uống: phục linh bạch truật bồi tỳ, hoàng kỳ dù mọt vẫn dùng được nếu rửa bằng nước vo gạo rồi rang qua — mẹo của bà Chu. Bà hét lên khi thấy cậu làm vậy, bảo đời nào người ta bỏ hoàng kỳ cho mọt ăn, rồi im lặng ngồi xuống quạt bếp hộ cậu từ đầu đến cuối. Thang này cho người, giữ cái gốc chính khí đang tản.

Tầng thứ hai khó hơn. Nước giếng cổ tanh mùi sắt, uống thì hỏng, nhưng cậu nhớ lời thầy Tú: nước đã đi qua mạch thì mang theo ý của mạch. Cậu đun lửa nhỏ, thả ba lát gừng nướng và một nhúm trần bì, hãm như pha trà chứ không sắc — nước chỉ đủ ấm để dẫn, sôi bùng thì khí tan. Mười hai bát chia mười hai nhà quanh sân thuốc: nhà ông Trương thợ khóa, bà cụ bán chè đầu hẻm, bốn nhà có trẻ con ho gà... Mỗi bát cậu dặn một câu: uống ấm, trước khi trời tối, bã đổ xuống gốc cây trước cửa chứ đừng đổ cống.

Tầng thứ ba, cậu để lúc giữa đêm.

Lá bùa phục linh — giấy vàng cắt từ quyển lịch cũ của bà nội, mực chu sa tự nghiền bằng nước mưa. Quy tắc bà nội dạy từ hồi cậu biết cầm bút: người vẽ phải tĩnh, ý dẫn trước nét. Cậu ngồi giữa sân lò võ, nơi lòng bàn tay cậu đo là lạnh nhất, nhắm mắt đếm hai mươi hơi thở theo phép ông Trần truyền, rồi hạ bút. Nét cuối cùng vừa kéo xong, mũi cậu nóng ran, vị mặn chảy xuống môi. Chính khí đổi lấy một lá bùa neo khí, lá ấy phải trả bằng máu mũi — thầy Tú từng nói vậy, và chưa từng nói thêm gì nữa.

Cậu dán lá bùa xuống miệng giếng bằng sáp ong, úp viên đá xanh lên trên. Bùa giữ ý của người vẽ, giữ được lắm là dăm bữa. Đủ để mua thời gian.

Sáng hôm sau, ông Trương thợ khóa bước vào quán tự lúc nào không ai mời, tay xách con gà làm sẵn.

"Tao khỏi rồi." Ông đặt con gà lên quầy, ngượng nghịu. "Đêm qua ngủ một giấc không mơ. Mấy lâu nay cứ chập tối là mắt cay mà nằm không yên."

Hư mạch giảm rõ. Rồi bà cụ bán chè, rồi đứa nhỏ nhà ho gà choàng dậy đòi ăn xôi. Đến trưa, mười hai bát nước hãm trả lại chín nhịp mạch bình thường. Bà Chu đứng xem cậu bắt mạch cho khách, môi mấp máy tính toán điều gì đó rất đáng sợ — chắc là giá gà.

Bà nội ho nhẹ, khăn thêu chỉ còn một chấm hồng mờ thay vì ba điểm máu như tuần trước. Chiều ấy cậu cân nhắc mãi, quyết định không kể gì, chỉ sắc một bát canh thuốc bổ, nói là phố cảm ơn.

Nhưng phố chưa kịp mừng thì điện tắt.

Cả ngõ tối om lúc bốn giờ chiều, sau tiếng rè lịm dần của tủ đông nhà bà Chu. Nước máy cũng ngừng, bể trước sân trơ đáy. Ông Trần đi ngoài đường chính về, áo dính bụi vôi, thông báo bằng giọng như đọc cáo trạng:

"Hạ tầng chỉnh trang giai đoạn một. Ngõ mình nằm trong vùng nâng cấp lưới. Lệ phí hạ thế, đóng trước mới nối lại." Ông nhả từng chữ chậm rãi. "Ban Điều Hòa không quản vụ cắt điện cắt nước. Nó hợp pháp. Chúng nó giỏi chuyện chọn thứ hợp pháp lắm."

Chợ sớm hôm sau nữa không họp. Người ta bảo nhau nhóm áo đen quay lại, lần này cầm giấy thuê mặt bằng tạm thời, ai bày hàng là vi phạm. Bà Chu đứng giữa chợ trống chửi một tràng không gọi tên ai, rồi lủi thủi xách bị rễ về quầy thuốc.

"Thuốc đây. Không lấy tiền. Mày chữa nốt cho người ta."

Tối hôm đó, Triệu An trải bản đồ tám khí khẩu dưới ánh đèn dầu. Trần Thủ thò đầu qua cửa sau, tay định giơ cái bánh mì, rồi cả hai cùng im.

Giữa bàn, lá bùa cậu dán miệng giếng nằm phẳng lì — ban ngày cậu sai Trần Thủ lén vớt về khi nước giếng tụt vì máy bơm bên công trường chạy, lớp sáp ong bong mất. Mực chu sa trên mặt giấy đã loang hết hình thù chữ cậu vẽ. Các nét mảnh bò về tâm giấy như mạt sắt tìm nam châm, tụ thành một con mắt. Đồng tử rỗng. Góc giấy ướt nghiêng hẳn mũi mắt về một hướng.

Hướng tây bắc.

"Nó nhìn chỗ nào?" Trần Thủ hỏi khẽ.

Triệu An nhận ra cổ họng mình khô đến mức nuốt cũng đau. Bùa chỉ khuếch đại ý chí người vẽ. Cậu vẽ lá bùa để lắng nghe, để tìm xem khí đi đâu. Vậy thứ đang nhìn lại từ trên giấy, cũng đang nhìn theo đúng cái hướng ấy — và nó chờ ở đó.

"Còn hai ngày hết hạn khế ước," cậu nói, gấp tờ giấy lại. "Chủ nhật này, tao phải có mặt trong phòng họp hiệp hội."