Bảng đổi chữ

Đoàn xe về trạm cuối khi trời chưa tạnh hẳn. Ba cỗ xe phế liệu lê vào trường đua như ba lão binh bại trận: trục lệch, thùng vá, dây cương chắp nối. Tiếng trống đón đoàn vang lên rời rạc — người ta đến xem Thanh Hà chịu tội, không phải xem hội.

Bảng xếp hạng dựng giữa trường, mực đen còn ướt. Hàng đầu: Thiết Ngưu Bang. Hàng thứ hai: Thương Lộ môn. Thanh Hà Tông, thứ ba.

Hứa Cần buông roi, không xuống xe. Mười một tạp dịch đứng dạt vào góc trường, đứa nào cũng giữ nguyên tư thế ngồi trên càng xe suốt chín trăm dặm, lưng cong thành dấu hỏi. Tô Diệp ôm hộp sổ da đi sau cùng, ôm như ôm con mọn.

Triệu Vãn Sinh bước tới trước bảng, rút từ hộp da dưới ghế đô xa ra mảnh giấy ướt. Không ai chặn hắn. Viên giám quan ty Minh Văn đứng ở thềm đài nhìn thẳng vào hắn, gật đầu một cái.

Cái gật đầu ấy đáng hơn mười roi danh dự.

"Khai phiên," viên giám quan nói. "Theo lệ Săn Xuân: minh văn thu trên xe nạn, đương trường đối chất."

Phiên xử mở ngay giữa trường, không bàn cao, chỉ có một cái án thư kê ngang vạch đích. Chủ đoàn hộ thương là một thương nhân họ Đường, áo còn loang vết bùn Nộ Phong, được hai thuộc hạ đỡ vào bằng nửa vai còn lành. Lão vừa thấy mảnh giấy trong tay Triệu Vãn Sinh đã quỳ sụp.

"Quan giám sát của ty Minh Văn đi trên chuyến xe lật. Ba ngày nay tôi định khai, nhưng lộ tuyến bị rò, xe tôi bị dẫn sang đoạn xấu nhất hẻm Nộ Phong. Tôi không dám chắc kẻ bán đường là ai, cho tới khi tận mắt thấy hộp gỗ vỡ ra, danh sách niêm viện Chấp Sự văng đầy mặt đường."

Trường đua im bặt.

Viên giám quan lấy từ tay áo lão thương nhân cuộn minh văn đóng dấu đỏ, trải lên án thư, rồi quay sang phía Triệu Vãn Sinh. "Ngươi nhặt được trang tổng quỹ rơi tại hiên thư phòng. Trình."

Hắn trình. Trang giấy nhăn nheo vì mưa, những dòng chi nhỏ đều đặn rút công quỹ gần ba phần tư từ tháng trước, nét bút cứng, đầu bút non kéo lệch trái. Đoạn hắn đặt tiếp cuốn sổ kho của Tô Diệp lên án thư, mở đúng trang ghi mượn vật phẩm đêm trước xuất quan — người mượn bỏ trống tên, nhưng nét giả ấy cũng một kiểu đầu bút non kéo lệch trái.

"Cùng một tay viết." Giọng Triệu Vãn Sinh không cao. "Xin đối bút tích này với lệnh truyền lộ tuyến thu trong minh văn ty Minh Văn, và với sổ điểm danh ca trực viện Chấp Sự ba mươi đêm qua."

Viên chủ sự chấp sự đường đứng ở hàng thứ hai lùi nửa bước. Chậm rồi.

Bút tích đối xong trước cả đám đông: kẻ giả nét chữ ghi mượn đồ, kẻ truyền lộ tuyến cho Thiết Ngưu Bang, kẻ rút công quỹ từng phiến một, là Bàn sự họ Ngô thủ hạ của chính viện Chấp Sự — người đứng cách Liễu Thanh Hà ba bước mỗi lần nàng duyệt sổ, ba ngày một lần.

Ngô Bàn Sự không cãi, gục đầu nhận đủ ba tội. Duy câu cuối y ngẩng lên nhìn Liễu Thanh Hà: "Tiểu nhân chỉ bán đường. Tiểu nhân không biết trên đường đó có xe của quan giám sát."

Án thư dời sang chuyện thứ hai: đội Thanh Hà dừng xe cứu người khi đang tranh hạng nhất, phạm hay không phạm lệ đua.

"Phạm," Liễu Thanh Hà nói. Nàng đứng thẳng giữa trường, giọng phẳng như đọc sổ. "Nhưng trước khi nghị tội bọn họ, xin cho tôi nói hết một việc."

Nàng cởi ngọc bội đeo ngang lưng, đặt lên án thư. "Em trai tôi, Liễu Thanh Thu, mười một tuổi, gửi theo đoàn hộ thương từ ngày thứ nhất. Tôi biết chuyến xe cuối của danh sách đi sau đội đua một canh giờ. Tôi biết, và tôi vẫn duyệt lộ tuyến cho toàn đoàn, kể cả đoạn hẻm Nộ Phong."

Tiếng xì xào dậy lên rồi tắt hẳn.

"Nếu đội này không dừng, thằng bé nằm lại trong thùng gỗ cùng bốn đứa kia." Nàng nhìn xuống hàng tạp dịch lưng cong. "Các ngươi cứu em ta rồi mới mất hạng nhất. Ta không nghị tội ai. Có tội thì nghị ta — giấu thân quyến không khai, một năm không thăng."

Viên giám quan khép cuộn lệ lại, chỉ phán bốn chữ: "Ghi nhận, giáng khảo." Rồi hắn tuyên chuyện thứ ba, cũng là chuyện khiến cả trường đua bùng lên.

Lộ tuyến ba mùa trước của Thiết Ngưu Bang có bút tích mua chuộc, chứng thực bằng minh văn và lời khai Ngô Bàn Sự. Kết quả đoạt đầu bảng cả ba mùa: xét lại, tước. Thanh Hà phục hồi thứ hạng thực của mùa này, tính tại vạch đích, cộng khoản bồi lộ tuyến. Người ta khiêng bảng lớn vào, trát mực mới lên hàng đầu tiên: Thanh Hà Tông.

Thiết Vô Ngạn đứng xem đổi chữ, không nổi giận, cũng không rời trường. Lão bang chủ bước tới trước mặt Triệu Vãn Sinh, cúi đầu nên thấp hơn hắn nửa cái.

"Ta mua người, mua sổ, mua đường. Cùng lắm là thua." Lão gõ ngón tay lên càng xe cỗ một, chỗ ván vá còn tươi nhựa. "Nhưng đội này của ngươi chạy nhanh thế mà dám dừng. Ngươi biết ngoài kia có những bàn cờ lớn hơn Săn Xuân không? Nơi ấy, kẻ dám dừng sẽ chết trước kẻ dám thua."

"Chết kiểu nào cũng là chết." Triệu Vãn Sinh đáp. "Tôi chọn kiểu khỏi phải ngoái đầu."

Thiết Vô Ngạn cười khẩy, quay đi. Chu Mã đứng bên hàng xe Thiết Ngưu, thấy Triệu Vãn Sinh liếc qua thì kéo mũ che mặt. Chiều hôm đó lão bỏ bang, không ai giữ; người như lão, nơi nào có xe tốt thì đi, có điều lần này đi tay không, bộ dây cương cũ chẳng ai đòi lại.

Ba ngày sau, công tượng ty làm lễ phục thân phận. Tạp dịch Triệu Tam xóa tên trong sổ sai vặt, ghi vào sổ đệ tử Thanh Hà Tông, chức Chấp Sự quản xưởng linh xa. Ấn đồng trao ngay tại cái hiên thư phòng nơi hắn nhặt trang sổ rơi đêm nào.

Liễu Thanh Hà đặt ấn vào tay hắn, nặng hơn dự liệu. "Xưởng còn tám chiếc linh xa chưa sửa. Vật liệu thừa có hạn."

"Tôi biết sổ," hắn nói. "Giờ tôi giữ sổ."

Hứa Cần được bổ mã phu cái huấn luyện, dẫn mười một tạp dịch chuyển thành thợ học việc biên chế, mỗi người một mảng: roi, trục, mạch dẫn. Lão càu nhàu trước mặt quan rằng lão già rồi dạy nổi đứa nào, rồi chiều đó quát vỡ cả sân xưởng vì một đứa buộc nút dây sai kiểu. Tô Diệp quản kho và sổ xuất nhập, cấp dấu riêng; dòng "người mượn" từ nay không ai được để trống. Đứa trẻ họ Liễu khỏi hẳn, theo sư huynh lên núi; hôm nó đi, nó để lại bậc thềm xưởng nắm đường thắng mua ở trạm Nộ Phong, gói trong lá khô.

Đêm tân chức, trời quang hẳn. Triệu Vãn Sinh thắp ba nén nhang dưới mái hiên xưởng, khói bay thẳng, không gió. Hắn không khấn dài dòng. Kiếp trước, bảng thành tích treo tường, A Tiêu nằm cáng, tiếng kính vỡ theo hắn sang tận cái chết đầu tiên. Kiếp này, bảng đổi chữ giữa trường, bốn đứa trẻ sống, em trai của người vừa trao ấn cho hắn cũng sống.

Hắn cắm nhang, phủi tay, vào xưởng khám tám chiếc xe chưa sửa.

Đêm ấy hắn ngủ trên vựa da trong kho, không mơ. Trong giấc không có tiếng kính, chỉ có nhịp thở dài đều của linh ngưu ngoài bãi, và tiếng bút Tô Diệp ghi sổ đằng sau vách, đều đặn, rõ ràng, từng dòng một.