Mấy ngày luyện một đoàn người

"Còn hai buổi nữa là xuất quan, mà ngươi bắt mấy đứa nhỏ chưa từng cầm roi đi chia ca?" Hứa Cần ném bó dây cương xuống đất, trước khi kịp nhớ ra thứ dây tốt nhất đã theo Chu Mã sang Thiết Ngưu Bang từ đêm qua. Lão gãi lên mảng tóc bạc, hàm răng nghiến cót két. "Một đời ta dắt linh ngưu trên dốc Linh Thạch Khẩu. Đường đó có bảy chỗ cong, chỗ nào nên cho nó nghỉ, chỗ nào nên thét roi, ta nhắm mắt cũng thuộc. Ngươi thuộc cái gì? Thuộc mấy tờ giấy của ngươi à?"

"Thuộc nhịp." Triệu Vãn Sinh không ngẩng đầu khỏi cuốn sổ. Mực hắn tự pha bằng tro bếp, rẻ và loãng, viết lên chỉ đủ ba ngày không phai — ba ngày là vừa vặn một mùa đua. "Lão Hứa, cỗ xe của ông kéo nặng hơn sáu trăm cân so với quy cách. Linh ngưu cái phía trái mòn móng sau, mỗi mười dặm lệch nửa thước. Ông thuộc đường, nhưng ông có thuộc con vật đang mang bệnh dưới tay mình không?"

Lão mã phu sững lại nửa nhịp. Đúng là con ngưu cái đó dạo này hay khuỵu chân trái lúc dừng xe. Lão chửi to để khỏi phải nhận: "Láo ngược! Bắt đầu từ hôm nay, ai nghe cái thằng tạp dịch này thì cứ việc!" Nhưng lão không bỏ về. Lão đứng lại, khoanh tay, nhìn đám tạp dịch mười một người — toàn người của xưởng, chưa ai quá hai mươi tuổi, kẻ quen khuân gỗ, kẻ quen thổi bễ — xếp thành hàng trước chín cỗ xe.

Triệu Vãn Sinh gọi tên từng người. Không ai trong số họ biết đường. Hắn cũng không cần họ biết; kiếp trước, đội xe của hắn chưa từng dựa vào việc tài xế thuộc đường, mà dựa vào sổ lệnh. Mỗi tổ ba người một xe: một cầm roi, một canh trục, một giữ mạch dẫn linh lực. Ca một đi trước dò đường, ca hai tiếp ứng giữa quãng, ca ba khóa đuôi mang kim thương và dây tơ. Ai nghỉ, nghỉ ở mốc nào, ăn bao nhiêu thảo liệu cho linh thú, uống nước ở khe nào — tất cả ghi thành sổ. Chính chữ của hắn, nguệch ngoạc, nhưng mỗi dòng đều có người ký tên bên cạnh.

"Xe chạy nhanh không cứu được đội," hắn nói câu duy nhất ngoài công việc sáng hôm đó. "Xe về đủ, người về đủ, mới cứu được."

Đám trẻ không hiểu hết. Chúng chỉ thấy vị đô xa trẻ nhất thiên hạ này cũng ngồi xuống khuân phân linh ngưu cùng chúng, liền ký.

Ba cỗ phế liệu dựng xong lúc xế chiều — dựng đúng nghĩa, vì chính xe của đội đã bị tông môn trưng dụng bán đấu giá để bù khoản lỗ mùa trước, chỉ còn trơ nền cũ. Thân gỗ linh tang của cỗ bảy, khớp treo hắn buộc dây tơ tẩm sáp đêm nào, giờ được tháo ra ghép lên khung xe quặt. Trục cỗ một bọc bạc đỡ tạm nay hạ xuống làm trục sau, đổi vị trí chịu lực. Mạch dẫn cỗ bốn lót vòng đệm da, nới mối gấp cho bớt tích nhiệt. Vật liệu thừa trong kho Tô Diệp đếm trên đầu ngón tay: bạc vụn còn bốn lạng, da còn hai tấm, sáp ong còn nửa tảng. Dùng hết là hết, không có lần hai.

Hạ tải là phép tính cuối cùng và đau nhất. Mỗi xe bỏ bớt một phần hàng dự trữ, đổi lấy sáu chục dặm đường tiết kiệm được mỗi ngày. Hắn cắt tới đâu, ruột gan nguội tới đó — kiếp trước hắn cũng từng cắt như vậy, cắt đến khi chiếc xe không còn chỗ dư cho sai lầm, và sai lầm tới thật.

"Chạy thử."

Cỗ một do Hứa Cần cầm roi, mặt lão nặng như đá. Vòng đầu, tiếng trục quay đều. Vòng thứ hai qua đoạn dốc đất, Triệu Vãn Sinh giơ cờ xuống — cả đội giảm nhịp đồng loạt, linh ngưu không bị kéo bùng nhùng, mạch dẫn không rít lên vì tải đột ngột. Vòng thứ ba, hắn bắt xe dừng hẳn giữa trường, mở nắp hộp linh thạch, rút ra một phiến rồi cắm trả lại, đo xem một nhịp đường tốn bao nhiêu.

Con số ít hơn dự tính một phần mười.

Hứa Cần nhảy xuống xe, đi vòng quanh cỗ xe của mình như thăm một con la già vừa thắng độ. Lão vỗ lên thùng xe, nói như chửi: "Cái khớp treo này kêu êm hơn hồi lão công tượng đóng năm ngoái." Rồi lão hắng giọng, quay đi, nhận luôn roi ca một mà không chờ ai mời. Cả đội suýt vỡ tan sáng ấy, giờ vá lại bằng một tiếng trống xe vỗ.

Liễu Thanh Hà thị sát lúc trời ngả bóng. Chấp Sự không nói lời nào, đi một lượt quanh bãi, mắt dừng lâu ở cuốn sổ phân ca trên tay Triệu Vãn Sinh, lật hai trang rồi trả lại. "Tốc độ bảo trì nhanh gấp đôi lệ thường," Liễu nói, không rõ khen hay hạch. "Công tượng ty sẽ ứng thêm cho ngươi tám ngày lương linh thạch và quyền điều dụng phế liệu tồn kho. Ghi chép xuất nhập, mỗi ba ngày ta duyệt một lần."

"Mỗi ba ngày" — Triệu Vãn Sinh cúi đầu nhận, nhưng sống lưng lạnh đi khi nhắc lại bốn chữ ấy trong bụng. Một canh bạc được đặt thêm vốn. Vốn ấy nếu bốc hơi, người chịu tội không chỉ có hắn.

Đêm xuống, sân xưởng còn mùi sắt nguội. Tô Diệp ôm cuốn sổ kho tới, không chào, đặt thẳng trước mặt hắn: "Số phế liệu đối chiếu không khớp. Ba hôm nay, có người vào kho lúc canh hai. Trong sổ có thêm dòng mượn đồ, nhưng nét chữ không phải của huynh."

Triệu Vãn Sinh bật đèn. Dòng bị chen vào sổ của cô gái — kẻ nào đó học theo lối ghi của kho, ghi rất ẩu — liệt kê đúng những món hắn chưa kịp dùng tới: hai tấm da, sáp ong, và sơ đồ khắc trục hắn vẽ dở. Có người bán từng giờ những gì đội xe này sắp làm. May mà cô gái giữ sổ đối chiếu riêng, không thì đến hắn cũng không biết mình đã bị đọc hết bài.

Hắn cầm sổ, đi thẳng lên viện Chấp Sự, định trình ngay. Cửa thư phòng hé mở, bên trong đèn còn cháy, tiếng bút lông trên giấy sột soạt. Chưa kịp gõ, một bóng người từ hành lang ngược ra va nhẹ vào vai hắn — áo xanh thẫm, tay ôm xấp công văn dày che kín nửa mặt. Người đó cúi đầu lướt qua, nhanh, chuẩn mực, vô danh.

Khi Triệu Vãn Sinh quay lại, cửa thư phòng khép rồi. Trên bàn đá ngoài hiên, nơi lẽ ra xấp công văn phải được đặt xuống chờ dấu duyệt, nằm phơi một trang sổ rời — trang tổng quỹ linh thạch của đội vận, bản đối chiếu nội bộ mà chỉ người trong Chấp Sự đường mới có chìa mở tủ sổ.

Con số đỏ son in trên giấy khiến hắn đứng chết trân tại chỗ. Thiếu hụt không phải vài phiến. Là gần ba phần tư khoản công quỹ mùa này, rút dần từ tháng trước, từng bút nhỏ, đều đặn, đúng kiểu người không muốn đánh thức ai.

Kẻ bán bí mật của đội xe không nằm ngoài sân xưởng này. Nó ngồi ngay chỗ vừa có người ôm công văn lướt qua vai hắn, trong căn phòng mà mỗi ba ngày, Liễu Thanh Hà vẫn một mình duyệt sổ.