Trả phí đúng làn

Điện thoại rung lúc tám giờ bốn phút, ngay trên mặt bàn ăn, giữa hai lát bánh mì chưa kịp phết bơ. Màn hình hiện hai chữ: Trình Dục.

Tôi để chuông đổ hết một nhịp mới bắt máy, vì tay còn cầm dao phết bơ.

"Biên bản họp hội đồng đầu tư ký xong tối qua." Giọng anh ta phẳng như đang đọc điều khoản. "Phần vốn tương ứng bốn khoản tạm ứng của phía Thịnh Lục, quyền biểu quyết bị phong tỏa theo điều khoản mười một. Bên cô không còn nghĩa vụ giải trình thêm."

"Cảm ơn anh."

"Không cần cảm ơn." Anh ta ngừng một nhịp. "Ban pháp chế chúng tôi giữ tiền cho công ty tôi thôi. Hồ sơ mới, đề nghị lần sau đừng để người ngoài mượn danh giám đốc ký hộ."

Cuộc thứ hai đến lúc chín rưỡi, từ số máy bàn của khách sạn Kim Đăng Quang — chỗ mẹ Lục vẫn thuê phòng ngoài để tiếp những vị khách mà bà không muốn họ hàng nhìn thấy.

"Vãn Tình à, bác nói chuyện với con vài câu được không?" Giọng bà vẫn dịu như hôm rót trà đãi khách, dịu đến mức nếu quên mất cảnh đếm vòng vàng tại chỗ thì tưởng chưa có gì xảy ra. "Bọn trẻ nông nổi. Bác tính rồi, thu xếp gặp nhau ở quán cũ, coi như hai nhà vẫn giữ lễ nghĩa. Quỹ kia Đình Chiêu nó nói sẽ rút hẳn, không dây dưa nữa..."

"Bác ơi," tôi cắt đúng chỗ bà vừa thở vào micro. "Chuyện giấy tờ giờ có người phụ trách rồi ạ."

Đầu dây bên kia im bặt. Tôi nghe tiếng nước sôi reo trong ấm ở phòng bà, xa lắc.

Cuộc thứ ba là tin nhắn, gửi lúc chiều, từ số tôi từng lưu dưới tên "Anh Đình Chiêu" suốt ba năm, giờ còn lại mỗi cái tên trần trụi. Nội dung dài ba dòng: anh muốn gặp, anh có lời giải thích, đừng để chuyện này ảnh hưởng thêm dự án tháng sau.

Tôi gõ trả đúng một câu: Đã có người phụ trách.

Rồi chặn số, xóa khung chat. Ngón tay không nặng thêm bao nhiêu gam.

---

Bà Diệp gọi khi tôi đang trên hành lang sang phòng kế toán. Người phụ nữ ngoài năm mươi này hôm đứng lên ở hội trường chỉ nói vỏn vẹn hai câu, cả buổi không nhìn cháu gái lấy một lần. Giờ bà kể phần việc của bà, gọn như đọc biên bản:

"Hôm qua phòng nhân sự bên công ty mới chuyển sang bộ phận tôi một hồ sơ ứng viên nhờ xác minh thời gian công tác. Chính là bộ hồ sơ con bé lập ra để đi xin việc. Bằng cử nhân thật, kinh nghiệm cũ giả, hai công ty nó khai đều chưa từng tiếp nhận ai tên đó. Quy trình người ta một dòng sai là cả chứng từ có vấn đề. Họ gọi nó lên phòng, đưa biên bản, nó ký rồi đi ra. Không ai to tiếng với nó cả."

"Cháu cảm ơn dì đã nói cho cháu biết."

"Nó là cháu tôi," bà nói, giọng vẫn phẳng. "Giấy tờ nó tự ký, cửa nó tự chọn. Hôm ấy tôi đứng lên, là vì chức trưởng phòng kiểm toán của tôi ngồi đúng chỗ đó."

Bà cúp máy trước, kiểu người làm nghề đối chiếu số không quen nói lời dư.

Tôi đứng thêm nửa phút ngoài hành lang. Bảy năm. Có những mùa đông tôi thức tới hai giờ sáng duyệt giúp cô ta bài tiểu luận tốt nghiệp, cô ta khoanh tay đứng bên bàn tôi, bảo "chị ơi em không hiểu chỗ này". Hóa ra ngay từ buổi đầu gặp ở quán trà gần trường, người ta đã mang theo một bản dự toán.

Nghề của tôi dạy một điều: khoản nào hạch toán sai từ gốc thì sửa cuối kỳ vô nghĩa, phải xóa sổ. Tôi xóa sổ Ôn Niệm chiều hôm đó, trong đầu, không nghi thức, không hoa, không cúc mẫu đơn.

---

Người giữ bản gốc là cha tôi.

Chiều thứ Hai sau lễ đính hôn, ông theo tôi ra ngân hàng, đứng ở quầy dịch vụ két sắt thuê bao, chân tay lóng ngóng ký tên mình vào tờ mở hộp — chữ ông xấu, hồi đó mẹ tôi chê mãi. Toàn bộ năm trang tài liệu gốc, đĩa ghi âm và bản tường trình có chữ ký Trình Dục nằm trong túi giấy dán niêm phong, khóa vào hộp số; chìa thứ nhất ông cất vào ngăn kéo bàn thờ, chìa thứ hai nằm trong két sắt mã mới của tôi.

Ông không giải thích vì sao chịu làm người giữ. Mãi tới lúc ra khỏi ngân hàng, ông mới nói một câu, mắt nhìn thẳng về bãi xe:

"Con làm chuyện của con. Ba giữ đồ cho con. Được chứ?"

"Được ạ."

Thế thôi. Hai cha con đi mỗi người một xe về.

---

Bàn giao quỹ mất ba ngày. Danh sách dài mà việc thì ít: con dấu niêm phong chuyển hẳn về tủ khóa do trợ lý tổng giám đốc quản; ủy quyền thanh toán phía Lục rút sạch, ngân hàng cấp bản xác nhận đóng dấu, mỏng như một trang lịch; quyết định bổ nhiệm chị Hà — phó phòng tài chính, người duy nhất trong phòng từng trả lại phong bì Tết của Đình Chiêu năm ngoái — tôi ký chiều thứ Tư.

Chị ấy ký nhận xong, nhìn tôi, định nói gì đó, cuối cùng chỉ hỏi:

"Em có cần bên được ủy quyền cũ xác nhận không, chị?"

"Không cần. Từ giờ mọi thứ chạy qua em."

Tấm ảnh cưới phóng lớn treo ở sảnh tầng một — chụp từ hồi hai nhà còn muốn làm ăn chung — tôi tự tay gỡ xuống. Thợ ảnh đang thay bóng đèn ngoài sảnh, đứng nhìn, hỏi có cần anh đỡ thang không. Tôi nói không cần. Chỉ hai con ốc. Trên tường để lại hai vết đen tròn, tôi dán áp-phích lịch sản phẩm mới đè lên.

Căn hộ chung, hợp đồng thuê đứng tên anh ta, tôi dọn đồ của mình vào bốn thùng các-tông, thuê xe chở về căn hộ nhỏ cũ cách đó bảy cây số. Trước khi khóa cửa, tôi đặt chìa vào hộp thư, đúng kiểu người ta trả sách quá hạn ở thư viện: không để lại lời nhắn, không mong ai nhận xét.

---

Tối thứ Sáu, mẹ nấu canh cá.

Trong bữa, cha gắp cho tôi một miếng lườn, đặt xuống bát, không nói câu nào. Ông vẫn thế, từ hôm ở hội trường đến giờ chưa hỏi tôi một câu — không hỏi con có sợ không, không hỏi sau này tính sao, không hỏi thằng đó tìm đến chưa. Miếng cá nóng làm mờ cặp kính tôi trong hai giây. Tôi cúi đầu ăn, ăn luôn cả xương mềm.

Mẹ thì hỏi chuyện khác: "Phòng cũ có ấm nước chưa? Hay để mẹ cái ấm inox, cái của con hay kêu to lắm."

"Có rồi ạ."

"Vậy để mẹ cái chảo chống dính, cái ở bên kia con còn dùng được—"

"Mẹ," tôi ngắt lời, cười. "Con chỉ chuyển về phòng cũ."

Bà khựng đũa một nhịp, rồi gắp thêm miếng cá vào bát tôi, nặng tay hơn bình thường.

---

Thứ Bảy, tôi lái xe về quê ngoại ăn giỗ, ngang trạm thu phí cuối cùng trước khi ra quốc lộ.

Trời nắng, làn của tôi thông, tôi giảm tốc độ đúng vạch. Ở làn bên cạnh, một chiếc sedan màu xám không rõ biển số thắng gấp không kịp — chắc vội, lấn làn, chui lên trước khi barie kịp nâng hẳn. Thanh chắn hạ xuống kẹp ngang capo, còi báo rít từng hồi inh ỏi, cần barie phía sau cũng sập theo, nhốt chiếc xe nằm trọn giữa hai thanh chắn như nằm giữa hai càng cua. Tài xế mở cửa bước ra, chạy vòng quanh đầu xe, tay trái ôm điện thoại gọi, tay phải giơ lên vẫy.

Không ai vẫy lại. Nhân viên trạm bước ra khỏi buồng, khoanh tay đứng nhìn, không vội. Cũng chẳng ai biết chiếc xe ấy của ai, đi đâu, vội chuyện gì.

Đèn xanh làn tôi bật. Tôi trả phí, nhận hóa đơn, cán qua đúng vạch dừng. Gương chiếu hậu phản lại một góc capo xám kẹt giữa hai thanh chắn, nhỏ dần về sau.

Về đến nhà ngoại, mâm cơm đã dọn, tôi ngồi vào chỗ của mình như mọi năm. Người em họ ngồi cạnh mải lướt điện thoại, ngẩng lên hỏi tôi một câu y hệt cái tiêu đề tôi từng định gõ lên diễn đàn dạo trước:

"Chị ơi, hủy một đám đính hôn mà vẫn được cả họ vỗ tay, người ta làm kiểu gì vậy?"

Tôi gắp miếng thịt, nghĩ một lúc.

"Chị cũng không nhớ hôm đó có ai vỗ tay không," tôi nói. "Chị chỉ biết là uống hết chén trà nguội ba rót. Còn lại, tới trạm thì trả phí đúng làn của mình. Ai giành phần tiện trước kẻ khác thì tự loay hoay với barie của họ. Không ai phạt ai cả. Đường vẫn chạy, chỉ mình họ đứng lại."

Ngoài kia trời chuyển mưa. Còi báo ở trạm thu phí, chắc giờ vẫn kêu.