---
story: "Khi Cả Nhà Họ Cho Rằng Tôi Dễ Bắt Nạt"
chapter_number: 2
chapter_title: "Ba cái bẫy và một chiếc USB"
author: "Xưởng Mèo Con"
word_count: 1725
url: "https://meocondoctruyen.com/truyen/khi-ca-nha-ho-cho-rang-toi-de-bat-nat-ai-61/chuong/2"
---

# Chương 2: Ba cái bẫy và một chiếc USB

*Tác phẩm: [Khi Cả Nhà Họ Cho Rằng Tôi Dễ Bắt Nạt](https://meocondoctruyen.com/truyen/khi-ca-nha-ho-cho-rang-toi-de-bat-nat-ai-61)*

Sáu giờ mười hai phút sáng, tôi ngồi ở hàng ghế sau trên taxi, mở tệp bảng chi phí nguyên liệu mà chú cả vừa nộp cho thư ký hội đồng qua nhóm chat của ban tổ chức.

Anh ta gửi lúc năm giờ bốn mươi mốt. Sớm hơn tôi tưởng. Người vội là người sợ bị đọc trước.

Tệp mang tên: "Đối chiếu chi phí nguyên liệu Nguyệt Thực — bản gốc". Bản gốc. Tôi kéo tới trang ba, nơi có cột đơn giá bột đậu xanh khấu hao theo mùa vụ. Con số ở đó là 41.200 đồng một ký.

Số thật là 37.800.

Tôi biết chắc, vì chính tay tôi nhập 37.800 vào sổ ngày mười một tháng trước, kèm hóa đơn của nhà cung cấp ở dưới. Nhưng điều làm sống lưng tôi lạnh ra không phải con số bị thổi lên. Mà là cách nó bị sửa.

Người nghiệp dư sửa số liệu sẽ để lại dấu vết vụng về: tổng cộng không khớp, định dạng ô lệch, một dòng chữ khác hẳn các dòng còn lại. Tệp này sạch sẽ tới mức gần như vô tội. Chỉ có hai chỗ lộ.

Chỗ thứ nhất: họ đổi luôn cả ghi chú nguồn ở cuối trang, từ "báo giá đã chốt" thành "báo giá tham khảo". Một câu sáu chữ, nhưng nó xóa mất bằng chứng rằng đơn giá từng được xác nhận bằng văn bản.

Chỗ thứ hai: họ quên một thứ nhỏ xíu mà chỉ người giữ sổ mới để ý. Dòng khấu hao vỏ hộp thiếc nằm ở vị trí thứ chín trong bảng của tôi, vì tháng trước tôi chèn thêm hai dòng vật tư phụ. Trong tệp "bản gốc", nó vẫn đứng ở vị trí thứ bảy.

Nghĩa là kẻ sửa tệp không gõ lại từ đầu. Nó lấy tệp cũ của hai tuần trước — bản lưu trong tài khoản quản trị — rồi vá số liệu mới vào. Và tài khoản quản trị, từ ngày xưởng lắp hệ thống, chỉ có một người giữ mật khẩu.

Chú cả.

Ba năm nay, anh ta dùng tài khoản đó để duyệt nghỉ phép với đổi giá bán lẻ. Anh ta không bao giờ mở lịch sử phiên bản. Tôi thì có thói quen của người làm dữ liệu: mọi tệp quan trọng đều tự động lưu mốc thời gian chỉnh sửa. Hai vết trong tuần trước. Một vết lúc hai mươi giờ bốn mươi bảy phút tối qua, khi cả nhà còn đang ăn cơm.

Bảng này được làm ra để chứng minh số liệu của tôi thổi phồng lợi nhuận. Tiếc là nó lại chứng minh điều ngược lại, và chữ ký thủ phạm in ngay trên mép giấy.

Tôi chụp toàn bộ trang ba, tắt máy. Tài xế hỏi đi tiếp hay dừng. Tôi bảo ra khách sạn Grand Sen, chỗ có sảnh đón riêng.

Buổi bảo vệ bắt đầu lúc tám giờ. Tôi cần xong việc trước bảy rưỡi.

Việc thứ nhất diễn ra ở sảnh tầng hai, nhanh gọn như gửi một bưu kiện. Thư ký hội đồng — chị Liên, người ghi biên bản của bốn kỳ thẩm định trước — nhận từ tôi một phong bì giấy nâu đã dán niêm, trên mặt ghi đúng một dòng: Danh mục tài liệu đối chiếu, đề án Nguyệt Thực, Nguyễn Lan Anh.

"Em nộp trước giờ họp ạ. Đề nghị chị ghi vào biên bản là tài liệu được niêm phong trước khi phiên chất vấn bắt đầu, mở công khai tại chỗ, ai muốn nhân bản thì đăng ký."

Chị Liên lật kính lên nhìn tôi. "Đủ tin cậy để niêm phong luôn hả?"

"Đủ để không cần cãi nhau bằng miệng."

Tôi đưa nốt tờ giấy thứ hai: đơn xin xếp phần phản biện của tôi ngay sau lượt chất vấn, có ghi rõ lý do nghiệp vụ — người bị nêu tên trong tài liệu đối chiếu phải được trả lời trên cùng hệ thống số liệu. Ở buổi họp họ hôm qua, tôi đã xin quyền đối chiếu số liệu với hội đồng, và biên bản gửi email có nhắc tới. Chị Liên tìm thấy dòng đó chỉ trong vài giây, đóng dấu tiếp nhận, trả lời bằng một cái gật đầu.

Một nước cờ nhỏ. Nhưng nếu phe họ muốn dựng sẵn "lời kể" rằng số liệu của tôi có vấn đề, thì ít nhất cái kết luận ấy sẽ không được khép lại khi chưa có người phản biện.

Việc thứ hai chậm hơn, và nó xảy ra lúc bảy giờ bốn mươi, ở góc sảnh, khi tôi giả vờ kiểm tra danh sách thiết bị.

Khôi ngồi cạnh bàn trà, tay lăm lăm tờ giấy gấp tư, môi mấp máy. Tôi đi ngang đủ lâu để nghe vài mảnh: "...hỏi về tỷ suất lợi nhuận gộp...", "...nếu nó nói là do mùa vụ thì cắt bằng câu hỏi sau..."

Học thuộc lòng. Cậu em họ chuẩn bị chất vấn tôi về phương pháp luận bằng một kịch bản không phải của cậu ta. Người viết kịch bản hiểu số liệu tới đâu thì cậu ta hiểu tới đó, nghĩa là không tới đâu. Tôi ghi nhớ điều này để dùng sau, không dừng lại, không mỉm cười — mỉm cười sẽ khiến người ta cảnh giác.

Cách Khôi ba mét, thím cả đang bấm điện thoại loa ngoài, giọng cố hạ thấp nhưng sảnh vắng nên lọt hết sang tai tôi:

"...chị cứ nói đúng như hôm đó thôi. Quà biếu cuối mùa là con Lan Anh nó giữ, nó phát. Ừ, chị yên tâm, bên này lo cho chị cái tiệc cảm ơn..."

Kế toán cũ. Người đã nghỉ việc hai năm, không còn truy cập hệ thống, không còn giữ một tờ sao kê nào trong tay. Lời khai miệng của một người ngoài biên chế, nộp đúng vào buổi có bốn nhà đầu tư ngồi — thứ vũ khí rẻ tiền nhất và cũng bẩn nhất, vì nó đánh vào cảm tính.

Tôi đếm tới ba rồi mới quay đi, để gương mặt mình trở về đúng biểu cảm quen thuộc của ba năm nay: đứa hiền, khó bắt chuyện, hơi rụt rè. Nhãn hiệu này họ dán cho tôi, tôi dùng lại cũng tiện.

Việc thứ ba là chiếc máy chiếu. Ban tổ chức thông báo phòng họp chính hỏng bóng đèn, dời sang phòng bên với màn hình treo tường đời cũ, chỉ nhận một cổng tín hiệu. Thiết bị trình chiếu của xưởng — cái máy tính xách tay chú cả cầm — vốn cắm sẵn dây từ chiều qua, chiếm luôn cổng duy nhất.

Ai đó tính sẵn nước này: đến lượt tôi, hoặc không có chỗ cắm, hoặc phải xin rút dây giữa chừng giữa bốn nhà đầu tư. Tôi xuống quầy lễ tân, mượn một sợi cáp chuyển và cục sạc dự phòng, đăng ký với chị Liên là thiết bị trình diễn độc lập, ghi rõ số máy vào biên bản. Ba phút. Xong.

Bảy giờ năm mươi lăm, tôi rẽ qua phòng bà nội ở cuối hành lang tầng dưới trước khi lên. Bà thức sớm như mọi ngày, ấm nước chè đã rót sẵn bát con.

Tôi đặt lên bàn trước mặt bà phong bì niêm phong thứ hai, giống hệt cái đã nộp.

"Con nhờ bà giữ hộ cái này. Nếu trưa nay con không tự ra lấy, thì đây là bản sao hợp lệ, bà đưa cho luật sư của con."

Bà nhìn phong bì, nhìn tôi, không hỏi một câu nào về luật sư. Bảy mươi tám tuổi, cả đời giữ công thức gia truyền qua hai cuộc hỏa hoạn và một lần bị họ hàng đòi chia lại, bà hiểu thể nào là đồ phải cất trước khi cháy.

"Mày làm tới đâu rồi?"

"Tới chỗ không lùi được nữa, bà."

Bà kéo phong bì vào ngăn tủ khóa trái, cất chìa vào đồng tiền đeo chuỗi trên người. Rồi mới nói câu thứ hai, giọng đều đều như đang nhận xét mẻ bánh:

"Hồi xưa tao đã bảo, thằng cả nhà nó coi của chung là của nó. Tao im, vì tao nghĩ đàn ông nó lớn rồi sẽ tự biết xấu. Bây giờ mày cho tao thấy rồi."

Tôi không đáp được gì thêm. Có những câu của người lớn tuổi chỉ xuất hiện một lần trong đời, bạn đừng bắt chúng giải thích thêm.

Tám giờ kém năm, hành lang trước phòng họp. Phe họ đi thành một tốp: chú cả giữa, thím cả ôm cặp tài liệu, Khôi cầm chai nước như vận động viên khởi tranh, Thảo đi cuối cùng, mắt nhìn xuống sàn.

Khi tôi lướt qua cửa, tay chú cả giữ khuỷu tôi lại. Lực không mạnh. Vừa đủ để mấy người kia không nghe thấy.

"Ký giấy nhận phần việc của mày vào, cả nhà yên." Anh ta nói nhỏ, vẫn cái giọng ban ơn thường ngày. "Danh dự gia đình mình, không phải chỗ cho con gái đứng ra phân bua đúng sai."

Ba năm trước, hợp đồng lao động của tôi được soạn trong chính căn bếp nhà này. Không lương cứng, dòng thù lao ghi "thưởng theo mùa, tùy kết quả kinh doanh", chú cả ký bên tuyển dụng với tư cách giám đốc trên danh nghĩa. Đêm nào thím cả cũng nhắn một tin kiểu: bố mẹ mày gửi mày vào đây là có phúc, giữ thể diện gia đình giùm cái. Họ chưa từng nghĩ đó là hợp đồng. Với họ, đó là giấy nhận đứa cháu về nuôi.

Nhưng nó vẫn là hợp đồng. Có dấu, có chữ ký, có công chứng tư nhân ở trang cuối — thứ mà hai năm sau tôi lặng lẽ làm lại bản sao y, tốn một trăm hai mươi nghìn đồng.

Tôi gỡ tay anh ta khỏi khuỷu mình, nhẹ thôi, nhưng dứt.

"Cháu ký lâu rồi, chú ạ." Tôi nói. "Nhưng bằng mực khác."

Anh ta nhíu mày, không hiểu. Cửa phòng họp mở, chị Liên xướng tên đề án, bốn nhà đầu tư chỉnh ghế ngồi vào bàn.

Tôi bước vào sau cùng, USB nằm trong túi áo khoác, nóng ran như vừa rút khỏi lửa.